1. Od którego roku przyjmuje się datę funkcjonowania dystryktu (powiatu) hrubieszowskiego?

Odp. 1: 1429 r - zapisy w najstarszej księdze ziemskiej hrubieszowskiej, zob. Dzieje Hrubieszowa, Hrubieszów 2006; H. Stankowa, Sąd hrubieszowski w XV w., „Rocznik Lubelski”, t. 16, 1973, s. 27-38

2. Jak nazywał się pierwszy wójt miasta Hrubieszowa?

Odp. 2: Bartłomiej z Chełma - zapis w przywileju lokacyjnym miasta z 1400 roku, zob. Dzieje Hrubieszowa, Hrubieszów 2006; R.Szczygieł, Miasto w późnym średniowieczu. Lokacje na prawie niemieckim, Chełm 1996

3. W którym roku usypano Kopiec Unii Horodelskiej, upamiętniający zawarcie unii polsko-litewskiej z 1413r.?

Odp.3: w 1861 r. (zob. H. Krukowski Horodło chrześcijańskie. Lublin, 1999; Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodniki. Zamość)

4. W którym roku Stanisław Staszic założył fundację pod nazwą Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie?

Odp.4 : w1816r. (zob. Dzieje Hrubieszowa. T. 1 Od pradziejów do 1918 roku. Hrubieszów,2006; G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków)

5. Pod jaką nazwą występował w średniowieczu Hrubieszów (nazwie tej sprzeciwiał się Stefan Warchoł)

Odp.5 : Rubieszów (zob. Dzieje Hrubieszowa. T. 1 Od pradziejów do 1918 roku. Hrubieszów, 2006; E. Banasiewicz Grodziska i zamczyska Zamojszczyzny. Zamość, 1990)

6. Według czyjego projektu został wybudowany (wzniesiony) kościół rzymskokatolicki pw. Św. Stanisława Kostki (obecnie Sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej)?

Odp.6 : Wg. projektu architekta Losy de Losenau (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964)

7. W jakich latach zamieszkiwał w Hrubieszowie znany poeta i notariusz, Bolesław Leśmian?

Odp.7 : W latach 1918-1922 ( zob. Dzieje Hrubieszowa. T. 1 Od pradziejów do 1918 roku. Hrubieszów, 2006; Wspomnienie o Bolesławie Leśmianie. Lublin, 1966)

8. Gdzie i w którym roku Bolesław Chrobry przeprawił się przez Bug podczas wyprawy na Kijów?

Odp.8 : W 1018 roku, w Gródku /obecnie miejsce przeprawy nosi nazwę „Królewski Kąt”/
( zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; . Banasiewicz Grodziska i zamczyska Zamojszczyzny. Zamość, 1990)

9. W którym roku uruchomiono największy zakład produkcyjny Werbkowic, jeden z największych zakładów tego typu w kraju, podaj nazwę tego zakładu?

Odp.9 : Cukrownia „Werbkowice” /obecnie Krajowa Spółka Cukrowa S.A. Oddział Cukrownia Werbkowice/, uruchomiona 19 listopada 1963r., ostateczne zakończenie budowy nastąpiło we wrześniu 1967r (zob. Z. Dyda Przewodnik po gminie Werbkowice. Werbkowice, 2001;

10. Jaką miejscowość nazywano w przeszłości Wołyniem?

Odp.10 : Gródek (zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; E. Banasiewicz. Grodziska i zamczyska zamojszczyzny. Zamość, 1990)

11. Z którego roku pochodzi najstarsza wzmianka o wsi Uchanie?

Odp.11 : Najstarsza wzmianka dotycząca Uchań pochodzi z ruskiego latopisu z 1205 roku, gdzie była wówczas „zastawa” czyli strażnica (zob. E. Banasiewicz. Grodziska i zamczyska zamojszczyzny. Zamość, 1990)

12. Podaj, kto był pierwszym polskim właścicielem Kryłowa?

Odp.12 : Jan Tęczyński, w 1458 roku majętność tę król nadał Janowi Tęczyńskiemu, jednemu z najważniejszych ówczesnych polskich dygnitarzy (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996;

13. Podaj nazwy przynajmniej dwu znakowanych szlaków turystycznych przebiegających przez powiat hrubieszowski.

Odp.13 : Nadbużański Szlak Rowerowy – niebieski (Janów Podlaski-Hrubieszów); Szlak Nadbużański – czerwony (Kózki – Hrubieszów – Dołhobyczów); Ścieżka historyczno-przyrodnicza „Królewski Kąt” (Gródek –Czumów); Szlak Historyczny –niebieski (Chełm –Krasnystaw); (zob. Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodniki. Zamość, 2004; J. Merski Turystyka kwalifikowana. Warszawa, 2002)

14. W jakim stylu architektonicznym wybudowano pałacyk w Czumowie?

Odp.14 : eklektyczny /wzniesiony w II poł. XIXw/ (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodniki. Zamość, 2004)

15. Wymień obecnie istniejące świątynie w Horodle.

Odp.15 : Kościół rzymskokatolicki p.w. Św. Jacka i MB Różańcowej (podominikańska świątynia wzniesiona w latach 1739-1758 w stylu późnobarokowym); drewniana cerkiew grekokatolicka p.w. Św. Mikołaja wzniesiona w 1932 r. ( w pobliżu cerkwi znajduje się drewniana kaplicznka z końca XIXw); kościół polskokatolicki wzniesiony w 1933r. (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; H. Krukowski Horodło chrześcijańskie. Lublin, 1999)

16. W którym roku zatwierdzono pierwszy cech rzemieślniczy Hrubieszowa, podaj jego rodzaj?

Odp.16 : W 1605 roku, cech kuśnierski / król Zygmunt III na sejmie w Warszawie zatwierdził ustawę cechu kuśnierskiego , w 1615 ustawy cechu krawieckiego i piekarskiego potwierdzone przez starostę Żółkiewskiego/ (zob. G. Grotthus ,Hrubieszów. Zarys historii miasta. Hrubieszów , 1936; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. Województwo lubelskie w 15-tu tomach/wyd. pod. red. F. Sulimierskiego. Lublin, 1974)

17. Podaj nazwy przynajmniej trzech roślin stepowych i ciepłolubych, nietypowych dla tej części Europy występujących na obszarze powiatu.

Odp.17 : Wężymord stepowy, żmijowiec czerwony, kosaciec bezlistny, szczodrzeniec zmienny (jedyne stanowisko w Polsce), storczyk purpurowy, starzec cienisty...(zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodniki. Zamość, 2004)

18. Na jaki okres datuje się pierwsze ślady pobytu człowieka w okolicach Hrubieszowa?

Odp.18 : XI w. p.n.e., schyłek paleolitu/ starszy okres epoki kamienia, świadczą o tym odkrycia archeologiczne w Masłomęczu, Gródku, Moroczynie, Chłopiatynie, (zob. J. Niedźwiedź, W. Koman Okolice Hrubieszowa w pradziejach i wczesnym średniowieczu. Hrubieszów, 1996; J. Libera Późny paleolit i mezolit środkowowschodniej Polski. Lublin, 1995)

19. Podaj nazwisko słynnego wynalazcy i konstruktora, przodka Antoniego Słonimskiego i Nicolasa Slonimsky'ego oraz jego najsłynniejszy wynalazek?

Odp.19 : Abraham Stern (Sztern) (1762/1769 ? 1842), ur. w Hrubieszowie. Wynalazki to: machina rachunkowa wykonująca bez pomocy człowieka pięć działań matematycznych, trianguł ruchomy o dwóch celownikach, mechanizm Sterna zabezpieczający powozy przed rozbieganiem się koni (zob. Dzieje Hrubieszowa. T. 1 Od pradziejów do 1918 roku. Hrubieszów, 2006; Encyklopedia PWN. Warszawa)

20. Gdzie wg. podań i tradycji ludowych znajduje się wilcze uroczysko?, miejsce szczególnego kultu prawosławnych i katolików, jakie osobliwości się tam znajdują?

Odp.20 : Kol. Kryłów (ok. 2,5 km na zachód od Kryłowa, ok. 200 m na północ od szosy Kryłów - Mircze), gm. Mircze. Przy źródełku mającym opinię cudownego znajduje się kamienna figura św. Mikołaja i kamienna rzeźba wyszczerzonego wilka (zob. W. Zin Opowieści o polskich kapliczkach.Warszawa-Kraków, 1995; G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996)

21. Z czyjej fundacji i w którym roku rozpoczęto (pierwotną) budowę późnorenesansowego kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Uchaniach?

Odp. 21 : Paweł Jasieński, 1482r. (ukończono-1484) (zob. Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodnik. Zamość, 2004; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

22. Jak nazywała się pierwsza przełożona żeńskiego monastyru (klasztoru) w Turkowicach?

Odp. 22 : Maria Magdalena Gorczakowa – Wielka Księżna, ciotka cara   Mikołaja II(zob. Z. Dyda, Przewodnik po gminie Werbkowice, 2001;   Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

23. W którym roku i z czyich rąk został nadany herb dla miasta Hrubieszowa?

Odp. 23 : W roku 1550 z rąk Zygmunta Augusta (zob. Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodnik. Zamość, 2004;  M. Gumowski, Pieczęcie i herby miejscowości woj. Lubelskiego. Lublin, 1959)

24. Czyje kartusze herbowe wieńczą ryzalit frontowy późnobarokowego pałacu w Strzyżowie?

Odp. 24 : Kartusze z herbami Lis - Starzeńskich i Bończa - Skarżyńskich (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodnik. Zamość, 2004)

25. Komu przypisuje się wzniesienie barokowego dworu z II połowy XVIII wieku w Oszczowie?

Odp. 25 : Bartłomiej Malewski (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

26. Czyj obraz znajduje się w ołtarzu głównym neogotyckiego kościoła katolickiego p.w. Narodzenia NMP w Kryłowie?

Odp. 26 : XVIII - wieczny obraz Matki Boskiej Loretańskiej (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Przewodnik. Mircze gmina. Zamość, [2005])

27. W którym roku Horodło otrzymało miejskie prawo magdeburskie i kto je nadał?

Odp. 27 : W 1454 roku, z nadania księcia mazowieckiego Władysława II (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

28. W którym roku i według czyjego projektu wzniesiona została secesyjna kaplica grobowa Hulimków, właścicieli majątku Myców?

Odp. 28: W 1900 roku, według projektu Władysława Sadłowskiego (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

29. Czyja mogiła znajduje się w podworskim parku w Moroczynie?

Odp. 29: Mogiła polskiego żołnierza podchorążego Stanisława Bąka z 1939 r. (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007; Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodnik. Zamość, 2004)

30. Ile sołectw liczy gmina Trzeszczany?

Odp. 30 : Gmina Trzeszczany liczy 14 sołectw (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

31. Ile gmin liczy obecnie funkcjonujący powiat hrubieszowski? Wymień przynajmniej trzy.

Odp. 31: 8 jednostek administracyjnych: gmina miejska Hrubieszów i 7 gmin wiejskich: Dołhobyczów, Horodło, Hrubieszów, Mircze, Trzeszczany, Uchanie, Werbkowice (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

32. Czyje rzeźby zdobią ołtarz główny kościoła w Uchaniach?

Odp. 32: Rzeźby św.św. Piotra i Pawła (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007; Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964)

33. Z którego roku pochodzi dzwonnica stojąca obok kościoła parafialnego p.w. św. Mikołaja w Hrubieszowie?

Odp. 33: Z roku 1780 (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007; G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996)

34. Jak zwany jest XI – wieczny kurhan w miejscowości Gródek?

Odp. 34: Zwany jest Księżycową Mogiłą (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007; G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996)

35. Własnością czyjej rodziny była miejscowość Oszczów w XV i XVI wieku?

Odp. 35: Własnością rodziny Żądło, która w późniejszym okresie przyjęła od swej posiadłości nazwisko Oszczowskich (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007; G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996)

36. Dom jakiego znanego malarza i twórcy szkoły tkactwa ludowego na terenie powiatu hrubieszowskiego znajduje się w Putnowicach Górnych?

Odp. 36: Pawła Gajewskiego (zob. Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

37. Wymień co najmniej trzy najstarsze i najciekawsze nagrobki znajdujące się na cmentarzu grzebalnym w Hrubieszowie.

Odp. 37: Nagrobek ks. Ignacego Chróściechowskiego (zm. 1831 r.), nagrobek Agnieszki z Dunikowskich Terleckiej (zm. 1790 r.), nagrobek Pauliny z Gawińskich Zahorskiej (zm. 1827 r.), nagrobek Teodozji z Raczyńskich Mielnikowej (zm. 1837 r.), Juliany z Ledyków Kalickiej (zm. 1845 r.), Agnieszki z Maieranowskich Troszczyńskiej (zm. 1851 r.) – ( zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; J. Podkowik Nie wszystko umiera. Monografia cmentarza grzebalnego w Hrubieszowie. Hrubieszów, 2007) – z uwagi na wiele odmian nazwisk jakie występują w źródłach, przyjmuje się różną formę ich pisowni

38. W czyje ręce trafiają dobra hrubieszowskie w 1799 roku?

Odp. 38: Ignacy Cetner (zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; A. Wiatrowski Dzieje Hrubieszowa w świetle źródeł, dokumentów i zabytków historycznych. Hrubieszów, 1998)

39. Komu w 1588 roku Zygmunt III nadaje starostwo hrubieszowskie?

Odp. 39: Stanisław Żółkiewski (zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; A. Wiatrowski Dzieje Hrubieszowa w świetle źródeł, dokumentów i zabytków historycznych. Hrubieszów, 1998)

40. Wymień co najmniej pięć cechów, powstałych w Hrubieszowie w XVII wieku.

Odp. 40: rymarski, krawiecki, piekarski, szewski, kowalski, ślusarski, bednarski, stolarski, stelmaski, kotlarski, garbarski, złotników, mieczników, tkacki (zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; A. Wiatrowski Dzieje Hrubieszowa w świetle źródeł, dokumentów i zabytków historycznych. Hrubieszów, 1998)

41. Jak brzmi pierwotna nazwa miejscowości Dziekanów?

Odp. 41: Diakonów (zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

42. Kto był pierwszym prezesem Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego?

Odp. 42: Józef Grotthus ( zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodnik. Zamość, 2004)

43. W którym roku datuje się pierwszą wzmiankę o miejscowości Strzyżów?

Odp. 43: w roku 1376 (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

44. Na terenie jakiej gminy znajduje się rezerwat przyrody „Suśle Wzgórza”?

Odp. 44: gmina Dołhobyczów (Hrubieszowskie. Polskie krajobrazy. Przewodnik. Zamość, 2004; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

45. W którym roku Mikołaj Ostroróg założył w Kryłowie pięcioklasowe gimnazjum kalwińskie?

Odp. 45: w 1593 roku (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)

46. W którym roku miał miejsce ostatni napad Tatarów na miasto Hrubieszów i kto rozprawił się z nimi?

Odp. 46: w 1672 roku, Jan III Sobieski (A. Wiatrowski Dzieje Hrubieszowa w świetle źródeł, dokumentów i zabytków historycznych. Hrubieszów, 1998; T. Fabijańska – Żurawska Hrubieszów – dzieje miasta i jego zabytków. Hrubieszów, 1993)

47. Z którego roku pochodzi najstarsza centralna część dworu Du Château?

Odp. 47: z roku 1791 (zob. Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 8, zeszyt 6. Warszawa, 1964; G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996)

48. U podnóża jakich wzniesień znajduje się miejscowość Dołhobyczów?

Odp. 48: u podnóża wzniesień Grzędy Sokalskiej (zob. G. Rąkowski Polska egzotyczna. Cz. 2 Pruszków, 1996; Powiat Hrubieszowski. Przewodnik turystyczny. Zamość, 2007)